Trồng Lan huệ thì trước tiên phải có củ huệ :-))
Củ huệ tui "trồng" trong bài này là củ huệ đã cho ngủ đông trong tủ lạnh và củ huệ mới mua ở nước ngoài về (cũng đã qua xử lý).
Củ huệ được bóc bỏ lớp vỏ khô, cắt bỏ rễ hư, chỉ chừa lại những cọng rễ còn tươi, mập mạp. Sau đó củ huệ được cho hút nước bằng cách đặt củ huệ lên ly nước.
Tui chọn những cái ly có miệng nhỏ hơn đường kính củ, làm sao để nước không ướt đế củ, chỉ có rễ thò vào trong nước để hút no nê thôi. Vì tui nghe nói, đế củ mà bị ướt sẽ dễ dẫn đến úng củ. Tui chưa có gan thử lần nào cho đế củ ngập vô nước hết á :p
Với lại, tui chọn những cái ly có thể nhìn thấy mực nước để dễ bề kiểm soát. Củ được ngồi ly uống nước như vậy trong một ngày một đêm.
Chọn chậu: theo những gì tui học hỏi được thì nên chọn loại chậu có đường kính đáy nhỏ hơn đường kính miệng, tức là loe từ dưới đáy lên miệng chậu. Mục đích là để sau này nhổ củ ra được dễ dàng.
Lưu ý nữa khi chọn chậu trồng củ huệ là kích thước của chậu không to quá so với củ. Nên chọn chậu có đường kính to làm sao để khoảng cách từ thân củ đến thành chậu khoảng 3-5cm là được.
Chất trồng: tơi xốp, giàu hữu cơ :-)
Hồi trước, tui trồng bằng hỗn hợp than nát trộn trấu, bộ rễ củ huệ phát triển rất là "ngon", nhìn như bộ râu của ông già noel vậy đó. Mà dạo này lười sàng than quá nên tìm thứ khác thay thế. Hỗn hợp này mới "chế biến" lần đầu nên chưa biết kết quả ra sao. Để thử xem sao, nếu không ổn thì lại quay về sàng than, vì các cục cưng của tui.
Trồng: Tưới đẫm chất trồng, để một lúc cho nước chảy ra hết. Đặt củ huệ vào, lấp 2/3 củ vào trong chất trồng, để ló 1/3 trên mặt đất
Nếu lỡ tay làm củ bị thương, trầy xướt thì phải để cho vết thương thật sự khô mặt rồi mới đặt củ lên trên chất trồng ẩm. Có thể dùng mật ong phết lên chỗ bị thương để sát khuẩn.
Như củ này của tui, vết thương đã khô, nhưng tui vẫn để ngồi tênh hênh trên mặt chất trồng, chưa dám lấp lại đâu.
Vị trí đặt chậu: Mấy ngày đầu mới trồng thì để chậu ở nơi có nhiệt độ mát mẻ, có ánh sáng, tránh mưa. Nếu chỗ trồng có nhiều nắng sáng là tốt nhất, tránh nắng chiều gay gắt.
Thời gian này không tưới, khi nào thấy chất trồng khô thì mới tưới nhẹ. Khi tưới, tránh làm nước rơi vào cổ củ có thể dẫn đến úng củ.
Có thể cho chất trồng ngấm nước bằng cách đặt chậu huệ vào trong một dĩa nước khoảng 15 - 20'.
Cho đến khi thấy mầm xanh (lá hoặc nụ) xuất hiện thì tui sẽ tưới đều đặn mỗi ngày.
Củ huệ cần ẩm để ra rễ, nhưng dư nước sẽ làm thúi củ, hư rễ. Mà củ không có rễ, hoặc rễ bị hư hết thì dẫn đến cây bị còi cọc, cằn cỗi. Cái này tui kinh qua rồi, với củ Lady Jane của tui. Năm ngoái, sau khi tàn bông tui cho ẻm ra sân. Lá lên được khoảng 20cm thì đứng chựng lại. Tui suy đoán: lá mọc tức là có rễ rồi. Nhưng khi nhổ lên thì thấy không có cọng rễ nào. Đoán tiếp là rễ đã hư hết rồi.
Tui làm vệ sinh sạch sẽ cho ẻm, rồi trồng lại vào hh than + trấu, để trong hiên tránh mưa, tưới nước mỗi ngày, nhưng do chất trồng quá khô nên ẻm không ra nổi rễ. Sau đó tui trồng ẻm vào chất trồng ẩm hơn (bao gồm tro trấu + cát), trong một thời gian ngắn ẻm đã có bộ rễ rất đẹp. Tui tiếp tục nhổ em ra để trồng vào hỗn hợp than nát + trấu rồi. Ẻm phát triển tốt đến giờ, chuẩn bị được cho ngủ đông để làm đẹp.
Khi hoa nở thì để chậu hoa nơi mát mẻ, có bóng râm cho hoa lâu tàn (nghe nói vậy đó, mà tui cũng có thể tự suy ra như vậy. Vì hoa ở ngoài Bắc, lúc trời lạnh lâu nở và lâu tàn hơn trong Nam).
Bón phân: dùng phân hữu cơ chậm tan.
Lần 1: trộn vào trong chất trồng khi trồng xuống
Lần 2: khi vòi bông cao khoảng 1 gang tay
Lần 3: khi bông tàn
Lần 4: vào mùa hè. Đây là giai đoạn củ nạp năng lượng, chuẩn bị cho một mùa hoa mới. Cây cần nhiều nắng để tổng hợp dinh dưỡng, nếu thiếu nắng cây tốt lá, nhưng yếu ớt, ngã rạp.
Nếu có vườn, tui sẽ trồng củ huệ ra đất, chôn luôn cả chậu (tui đọc thấy web nước ngoài nói như thế) do củ huệ thích bó rễ.
Hàng tuần có thể bón thêm nước rong biển, phân cá.
Đến giữa tháng 9 (nếu chơi tết tây thì tháng 9 dương, nếu chơi tết ta thì tháng 9 âm) tui lại nhổ củ lên bắt đầu quy trình xử lý.
Củ huệ được nhổ lên (lúc này thì mới thấy chiếc chậu miệng loa mới thực sự tuyệt làm sao), giũ sạch đất, tránh làm tổn thương đến rễ. Xịt nước rửa sạch củ, cắt bỏ lá và treo nơi mát mẻ để hong khô củ trong một tuần. Khi treo củ huệ, chú ý treo chúc cổ củ xuống, để cho nước đọng trong kẽ lá chảy hết ra ngoài.
Sau một tuần, củ huệ được gói vào giấy báo, bỏ vào ngăn mát tủ lạnh "ngủ đông" 8 tuần. Sau đó lấy củ huệ ra và bắt đầu chăm sóc lan huệ như ban đầu.
